Çox illər ötüb keçəcək və bir gün divar qarşısında durub güllələnməsini gözləyən polkovnik Aureliano Buendia, atasının onu buza baxmağa apardığı o uzaq axşamı xatırlayacaq. O vaxt Makondo gil və bambukdan tikilmiş iyirmi komadan ibarət balaca bir kənd idi, öz duru sularını sürətlə çapan bir çayın sahilində yerləşirdi. Çayın yatağı boyunca qədim yumurtalar kimi nəhəng, cilalı daşlar ağarırdı. Dünya o qədər təzə idi ki, çox şeyin adı hələ olmadığından onlara barmaq tuşlamaq lazım gələrdi. Hər il mart ayında əyinləri cındır qaraçı dəstəsi kənd qırağında çadırlar qurar və fit küyültüsü, dəf cingiltisi altında Makondo sakinlərini alim ərlərin son ixtiraları ilə tanış edərdi. Qaraçıların ilk gətirdikləri şey maqnit oldu.
Bu müsahibəni ədəbiyyat üzrə 2008-ci ilin Nobel mükafatçısı Jan-Mari Qustav Leklezio 2004-cü ildə verib.
- Tənqidçilər sizi birmənalı qəbul etmir. Sizi gah ekoloji problemləri ədəbiyyata gətirən, gah da mifik təəssüratlarda olan yazıçı kimi qələmə verirlər. Ümumiyyətlə, janrınızı müəyyənləşdirmək onlar üçün müşkülə çevrilib. Bu haqda nə düşünürsünüz?
- Adam öz yaradıcılığına qiymət berə bilməz ki... Bəlkə də belə olması daha yaxşıdır. Qoy, heç məni təsnifləşdirə bilməsinlər. Yox əgər sualınızda belə israrlısınızsa və məndən mütləq cavab almaq istəyirsinizsə onda belə deyim: əsərlərim özüməm, onlar mənə bənzəyir, onların janrı mənəm.
Yox, insanın meymundan əmələ gəlməsi heç ağlabatan deyil. Görünür, qoca Darvin bu məsələdə bir az gopa basıb. Məncə insan canlılar arasında ən qəribə və anlaşılmaz məxluqdur. Axı, bu insanların əməlləri də elə, necə deyəllər, sırf insani əməllərdir. Canlı aləmdə özləri kimisi də yoxdur. . Məsələn, bax, bu yaxınlarda elə bir söhbət eşitdim ki, hətta öz dillərində qırıldadan heyvanlar da belə şeyləri ağzına alıb danışmazdı. Bu söhbəti xəstəxanada eşitdim, ambulator həkimin qəbulunda. Həftədə bir dəfə daxili xəstəliklərdən müalicə götürürəm. Həkimim də doktor Opuşkindir. Pis həkim deyil, adamı başa düşəndir. Artıq beşinci ildir ki, məni müalicə edir. Xəstəliyim də ki, necə var elə...
Yağışlar yağmağa başlamışdı. Sanki bu il payız daha gözəl idi. Mən Bakının yaxınlığındakı balaca bir şəhərdə yaşayıram. Paytaxtdan avtobusla iyirmi dəqiqəlik yoldu. Adətən işdən çıxandan sonra dostlarımla görüşürəm. Bir az gəzişirik şəhərdə. Pulumuz olanda araq içirik, ədəbiyyatdan, qadınlardan, həyatdan- əlimizə keçən hər şeydən danışırıq. Amma təbii ki, söhbətimizin əsas ağırlıq mərkəzi ədəbiyyatdır. Tükənməz bir mövzu. Mən özüm aradabir şeir, hekayə yazıram. Həvəsim olanda ancaq. Yəni bütün həyatımı ədəbiyyata həsr edib yazıçı olmaq fikrində olmamışam heç vaxt. Sadəcə hərdən yazmaq və yazıçı dostlara sahib olmaq xoşuma gəlir.
Nobel mükafatı laureatı Qabriel Qarsia Markesin 80 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq "Kiyev teatr və ədəbiyyat festivalı"nda edilmiş məruzə. Larisa Nikolayevna mənə "Markes (Gabriel Garcia Marquez) Azərbaycan ədəbiyyatına, rəssamlığına, teatrına təsir edibmi?" mövzusunda çıxış hazırlamaq məsələsini deyəndə beynimin bir hissəsi Markesin illər öncə oxuduğum əsərlərini xatırlamağa, digər hissəsi oxuyub unutduğum əsərlərini yenidən xatırlamağa, digəri isə oxumadıqlarımı oxumağa, bir hissəsi isə yolda, işdə, kafedə rastlaşdığım həmkarlarıma "Markes bizim ədəbiyyata təsir edibmi?" sualını verməklə məşğul olmağa başladı. İlk rastlaşdığım yazıçı-dramaturq Firuz Mustafa sualı belə cavablandırdı: "Əgər İndoneziyada zəlzələ baş verirsə onun da Azərbaycana mütləq təsiri olur".
Mənə dedilər, dənizə doğru uçan quşlardan tut, gətir. Yellər oynaşan mavi rənglər içində ilğımlanan çölə getdim, burdan dənizə yaxındı, duzlu suyun rütubətli qoxusu belə hiss olunurdu. Dayanıb gözlədim, dənizə doğru uçan quşlardan ikisini tutub gətirdim, birisinin dimdiyi əndazəsiz əyri idi, o birisinin də bir qanadı yox idi. Yerli-dibli. Mənə dedilər sən dağ adamısan, dəniz quşlarının, dənizin dilini bilmirsən. Belə olmağına belydi, amma belə olmağı nəyisə dəyişmirdi, dağ adamı olsam da, dağın, dağ quşlarının da dilini bilmirdim. Onda daşların dilini öyrən, dedilər. Soruşdum, necə, daşlar danışmır, dillənmir, lal-kardılar, inadla susurlar. Səslərin eşitməsəm dillərini necə öyrənərəm?
Sabir Əhmədli
Əli Əmirli
Anar
Əkrəm Əylisli
Elçin Əfəndiyev
Qılman İlkin
Afaq Məsud
Qəzənfər Kazımov
Tofiq Abdin
Vidadi Babanlı
Bu müsahibəni ədəbiyyat üzrə 2008-ci ilin Nobel mükafatçısı Jan-Mari Qustav Leklezio 2004-cü ildə verib. 
Yağışlar yağmağa başlamışdı. Sanki bu il payız daha gözəl idi. Mən Bakının yaxınlığındakı balaca bir şəhərdə yaşayıram. Paytaxtdan avtobusla iyirmi dəqiqəlik yoldu. Adətən işdən çıxandan sonra dostlarımla görüşürəm. Bir az gəzişirik şəhərdə. Pulumuz olanda araq içirik, ədəbiyyatdan, qadınlardan, həyatdan- əlimizə keçən hər şeydən danışırıq. Amma təbii ki, söhbətimizin əsas ağırlıq mərkəzi ədəbiyyatdır. Tükənməz bir mövzu. Mən özüm aradabir şeir, hekayə yazıram. Həvəsim olanda ancaq. Yəni bütün həyatımı ədəbiyyata həsr edib yazıçı olmaq fikrində olmamışam heç vaxt. Sadəcə hərdən yazmaq və yazıçı dostlara sahib olmaq xoşuma gəlir. 
Mənə dedilər, dənizə doğru uçan quşlardan tut, gətir. Yellər oynaşan mavi rənglər içində ilğımlanan çölə getdim, burdan dənizə yaxındı, duzlu suyun rütubətli qoxusu belə hiss olunurdu. Dayanıb gözlədim, dənizə doğru uçan quşlardan ikisini tutub gətirdim, birisinin dimdiyi əndazəsiz əyri idi, o birisinin də bir qanadı yox idi. Yerli-dibli. Mənə dedilər sən dağ adamısan, dəniz quşlarının, dənizin dilini bilmirsən. Belə olmağına belydi, amma belə olmağı nəyisə dəyişmirdi, dağ adamı olsam da, dağın, dağ quşlarının da dilini bilmirdim.
International Standart